Theo Tân Ước, Maria (hay Mary) chính là mẹ của Giêsu Nazareth, hôn thê của Thánh Giuse. Maria được tôn kính trong đức tin Kitô giáo, đặc biệt là trong Giáo hội Công giáo Rôma cùng Chính Thống giáo Đông Phương và được gọi là Đức Mẹ. Còn trong Tin Lành và Hồi Giáo, Maria cũng được nhìn nhận địa vị cách đặc biệt. Ngày lễ mừng kính được Công giáo Rôma, Chính thống giáo Đông phương và Anh giáo đồng cử hành vào ngày 8 tháng 9, ngoài ra còn có một số ngày lễ khác trong năm.
Những nguồn nền tảng
Trong Tân Ước
Tiểu sử về Maria được nói đến rất ít trong Tân Ước. Maria có họ hàng với Elizabeth (vợ của tư tế Zachariah) thuộc dòng dõi Aaron (Luca 1:5, 1:36). Theo phỏng đoán thì Maria sống cùng với cha mẹ tại Nazareth, xứ Galilee khi đã đính hôn với Giuse (Joseph), dòng dõi nhà David. Một số học giả bảo thủ không tin rằng, Giuse là con cháu Vua David (vì nhiều suy đoán hợp với phong cách ngôn từ và việc giới thiệu gia phả trong Phúc Âm Matthew). Trong thời gian đã hứa hôn (là thời kì đầu theo phong tục Do Thái), Maria được thiên thần Gabriel đến báo tin rằng cô sẽ trở thành mẹ Đấng Messiah theo ý định của Thiên Chúa. Giuse chưa nhận ra việc mang thai của Maria là do quyền năng siêu nhiên của Chúa Thánh Thần nên tỏ ra băn khoăn và muốn bỏ Maria cách kín đáo. Nhưng trong một giấc mơ, Giuse được thiên thần bảo đừng lo nghĩ mà hãy nhận Maria về làm vợ mình để hợp với lề luật.
Khi được thiên thần báo tin về việc người chị họ Elizabeth mang thai lúc tuổi già, Maria vội vã đến thăm Elizabeth (Luca 1:39). Vừa đến nhà, Maria thiết tha gọi Elizabeth thì được Elizabeth đáp lời bằng câu: "Bởi đâu tôi được Thân Mẫu Chúa tôi đến với tôi thế này?" và họ đã đọc một bài Thánh ca Ngợi khen mà được biết đến nhiều với cái tên Magnificat (Luca 1:46). Ba tháng sau, Maria quay trở về nhà mình. TheoPhúc âm Luca, một sắc lệnh của Hoàng đế La Mã Augustus quy định, Giuse phải cùng hôn thê mình về Bedlem (gần Jerussalem) để đăng kí nhân khẩu. Khi họ đang ở Bedlem, Maria đã sinh ra Giêsu và đặt con trẻ trong chiếc máng cỏ vì họ không tìm được nhà trọ nghỉ chân. Sau tám ngày, con trẻ được cắt bì và gọi tên là Giêsu, đúng như những gì Giuse được thiên thần chỉ dạy trong giấc mơ. Sau cuộc viếng thăm của ba nhà đạo sĩ Phương Đông, gia đình Nazareth phải lánh sang Ai Cập. Khi Vua Herod "Cả" chết, họ mới quay trở về. Năm 12 tuổi, trên đường từ Jerusalem trở về sau Lễ Vượt Qua, Maria và Giuse bị lạc mất Giêsu và họ tìm thấy Giêsu trong Đền thờ Jerusalem, đang trò chuyện cùng với những thầy dạy. Sau khi Giêsu chịu phép rửa bởi Gioan Tẩy giả và bị ma quỷ cám dỗ trong hoang địa, Maria lại được biết đến trong một tiệc cưới ở Cana, khi đó, Giêsu đã làm phép lạ đầu tiên: biến nước lã thành rượu và bắt đầu công việc giảng đạo (Gioan 2:1-11). Trong Phúc âm Máccô 6:3, Maria còn được giới thiệu cùng với những người anh em của Giêsu: "Ông ta không phải là bác thợ, con bà Maria, và anh em của các ông James, Joseph, Judas và Simon sao? Chị em của ông không phải là bà con lối xóm với chúng ta sao?". Trong cái chết của Giêsu, Maria đứng cạnh người môn đệ Giêsu yêu quý, cùng với bà Maria vợ ông Clopas và bà Maria Magdalene (Gioan 19:25-26). Maria cũng là người đã ôm xác Giêsu sau khi hạ từ thập giá xuống, nhưng chi tiết này không được ghi chép trong Kinh Thánh, đó là một mô-típ nghệ thuật phổ biến gọi là "pietà" hoặc "piety" (nghĩa là Đức Mẹ Sầu Bi).
Kể từ lúc này, Maria không còn được nhắc đến trong Phúc âm. Trong Sách Công vụ Tông đồ (1:12-26), Mary là người phụ nữ duy nhất được nhắc tên cùng với mười hai Tông đồ trong các cuộc hội họp, cầu nguyện. Một số nhóm Kitô giáo liên tưởng Maria đến hình ảnh Người phụ nữ và con mãng xà trong Sách Khải Huyền.
Truyền thống Kitô giáo sau này
Dựa theo Phúc âm Gioan thì nhiều Kitô hữu cho rằng, sau khi Chúa Giêsu chịu chết thì bà Maria đã về nhà sống cùng Gioan - người môn đệ Chúa Giêsu yêu quý. Hai câu trong Tân Ước sau đây củng cố niềm tin này: "Khi thấy thân mẫu và môn đệ mình thương mến đứng bên cạnh, Đức Giêsu nói với thân mẫu rằng: "Thưa Bà, đây là con của Bà." Rồi Người nói với môn đệ: "Đây là mẹ của anh." Kể từ giờ đó, người môn đệ rước bà về nhà mình (Gioan 19:26-27). Nhưng Phúc âm James (không được xem là một bộ phận của Tân Ước) còn cung cấp những tư liệu sau đây về Maria, và được Chính thống giáo Đông phương coi là hợp lý: Maria là con gái của Gioakim (Joachim) và Anna(Anne). Trước khi có thai Maria, Anna được coi là hiếm muộn. Khi Maria ba tuổi, họ đưa Maria đến sống trong Đền Thờ Jerussalem, điều này trùng hợp với sự kiện Hana đưa Samuel vào Lều Thánh được ghi trong Cựu Ước.
Việc Maria qua đời cũng không được Kinh Thánh ghi chép. Công giáo Rôma và Chính thống giáo Đông phương tin rằng, trong khoảng 13 đến 15 năm sau khi Chúa Giêsu lên trời thì Maria qua đời (có thể tại Jerussalem hoặc Êphêsô) trong sự chứng kiến của các Tông đồ. Sau đó không lâu, các Tông đồ mở hầm mộ Maria ra thì bên trong chẳng còn gì, và họ xác quyết rằng Maria đã được mang về Thiên Đàng cả hồn lẫn xác. (Nhưng mãi đến Thế kỉ thứ 6 người ta mới tìm ra ngôi mộ này tại Jerussalem).
Trong Hồi giáo
Có lẽ Maria được đề cập trong Kinh Qur'an nhiều hơn trong Tân Ước nhưng với địa vị là mẹ của "tiên tri Giêsu". Maria cũng được ghi nhận như là một phụ nữ có vị trí đặc biệt và vinh dự trong Hồi giáo. Có hẳn một chương kinh Qur'an có tiêu đề "Maryam", là chương duy nhất có tên một người phụ nữ.
Tên và danh hiệu
"Maria" xuất phát từ chữ Μαρία trong tiếng Hy Lạp, là hình thức ngắn ngọn của Μαριάμ. Đây là phiên âm của tiếng Hebrew là Maryam. Những người hay giáo phái Kitô giáo có sự sùng kính Maria thường đặt thêm nhiều danh hiệu, tước hiệu cho bà, phổ biến nhất là: Đức Mẹ (Our Lady, Notre Dame, Nuestra Señora, Nossa Senhora, Madonna); Đức Trinh nữ Maria (The Blessed Virgin Mary); Mẹ Thiên Chúa (Mater Dei); và Nữ vương Thiên Đàng (Queen of Heaven)... Tước hiệu "Mẹ Thiên Chúa" được phổ biến hơn trong giáo hội Latinh. Công đồng Êphêsô I (năm 413) tuyên bố rằng: "không có gì ngại ngùng khi phải nói rằng, Đức Trinh nữ là Mẹ Thiên Chúa", để nhấn mạnh đặc tính: con của Maria là Chúa Giêsu Kitô, thực tế cũng là Thiên Chúa.
Danh hiệu "Thánh Mẫu" được sử dụng vào buổi đầu Kitô giáo, vì Maria là mẹ của Chúa Giêsu - người đôi khi được gọi là "Vua muôn vua" do Giêsu thuộc dòng dõi vua David. Sự suy phục này lấy cơ sở từ Kinh Thánh Cựu Ước. Theo Sách Các Vua quyển I 2:19-20, mẹ vua Solomon là bà Bathsheba, được vua rất yêu mến và vinh danh. Và bà Maria được suy phục như thế.
Maria đôi khi cũng được gọi là Eva mới , làm nổi bật sự vâng phục của bà với Thiên Chúa (tương phản với sự bất tuân của Eva khi xưa).
Niềm tin Kitô giáo
Theo học thuyết Kitô giáo, Maria vẫn còn là một trinh nữ ít nhất là cho đến khi Chúa Giêsu được sinh ra (Mátthêu 1:25 và Luca 1:34-35). Hầu hết các giáo phái Tin Lành không tin Maria vẫn còn đồng trinh sau khi sinh của Chúa Giêsu vì sau đó bà còn sinh ra những người khác. Nhưng, Công giáo Rôma, Chính thống phương Đông và một bộ phận Anh giáo vẫn tin Maria đồng trinh suốt phần còn lại của mình vì bà chỉ sinh duy nhất Chúa Giêsu mà thôi.
Các giáo hội Kitô giáo dạy nhiều học thuyết khác nhau liên quan đến Maria, và bà là chủ đề của nhiều cuộc tranh luận. Có cả một bộ phận thần học Kitô giáo liên quan đến Maria được gọi là Mariology. Những quan niệm cơ bản là việc mang thai Giêsu của bà được tin là do quyền năng Chúa Thánh Thần, và để ứng nghiệm lời tiên tri Isaiah rằng: "một trinh nữ sẽ sinh một con trai và được gọi là Emmanuel" ("Thiên Chúa ở cùng chúng ta").
Công giáo Rôma, Anh giáo và Chính Thống giáo tôn kính với tước hiệu bà là "Mẹ Thiên Chúa" (Theotokos), người được Thiên Chúa ban ân sủng đặc biệt. Công giáo tin rằng, bà đã được sinh ra mà không có tội nguyên tổ, không có tội khi đang sống, cuộc sống ở trần gian là được Thiên Chúa chuẩn bị sẵn, khi hoàn tất thì cả hồn và xác được vào Thiên Đàng. Một số giáo phái Tin Lành bảo thủ không đề cập đến Maria trong học thuyết của họ. Maria cũng giữ một vị trí đáng tôn kính trong đạo Hồi.
*Công giáo và #Hồi giáo (sự khác biệt)
*Là mẹ Thiên Chúa: Vì tin rằng Giêsu vừa là Thiên Chúa, vừa là con người, nên mẹ của Người cũng là mẹ #của Chúa Mẹ của tiên tri Giêsu: Vì không tin Giêsu là Thiên Chúa làm người, mà chỉ là một nhà tiên tri mà thôi
*Trọn đời đồng trinh: Giuse là hôn phu, nhưng Mary vẫn đồng trinh trọn đời
#Trọn đời đồng trinh: Sau khi sinh hạ tiên tri Giesu sống suốt đời đồng trinh
*Người nữ được nhiều ơn phúc nhất vì cưu mang Giêsu
#Người nữ được nhiều ơn phúc nhất vì cưu mang Giêsu
*Là người nữ Cao trọng nhất trên thiên đàng Cao trọng nhất trên thiên đàng
#Cả hồn và xác đều được lên trời Chết và được chôn như người bình thường
*Vô nhiễm nguyên tội
#Không tin vào nguyên tội, vì thế không có khái niệm Vô nhiễm nguyên tội
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét